Nabeschouwing IBC 2018: Trends & ontwikkelingen

Redactie Shows

Met tegen de 60.000 internationale bezoekers en zo’n 1.700 standhouders is de Internationale Broadcast Convention in de RAI een van de grootste AV-beurzen ter wereld. De term convention geeft al aan dat het behalve om het showen van producten tevens om conferenties en leerzame seminars gaat. Wat speelt er nu en de komende jaren bij video, broadcast, de e-cinema en audio. Een nabeschouwing van de huidige trends en de komende ontwikkelingen.

De IBC is al lang niet meer puur voor de high-end professionals in de tv- en filmindustrie. Die zijn uiteraard nog altijd ruim vertegenwoordigd maar de aandacht gaat ook zeker uit naar de kleinere vakgebruiker, zakelijke toepassingen, het onderwijs en serieuze amateurs. Je kunt er alles vinden van camera’s, beeldschermen, montagesoftware, 3D ruimtelijke audio, luidsprekers, projectoren, 360 graden met Virtual en Augmented reality, drones en streaming distributie via internet en social media. Er is aparte aandacht voor innovatie en de toekomstige ontwikkelingen bij AV. De Future Zone onthult de dingen die gaan komen.

Camcorders
De traditionele camcorder is eigenlijk nooit weggeweest en praktisch gezien weer helemaal terug. De videofilmende spiegelreflex- en systeemcamera hebben daarnaast hun eigen plek verworven doch de camcorder zeker niet vervangen.
Vroeger was de schoudercamcorder koning. Tegenwoordig zie je echter vooral draagbeugelmodellen met dezelfde handmatige instel-, menu- en aansluitmogelijkheden. Een andere ontwikkeling vormt het huwelijk tussen run and gun en de cinema-camera in het middensegment. Beide toepassingen in dezelfde body.
Run and gun is van oudsher bedoeld voor de reportagemaker en cinema voor de bioscoopfilms. De huidige generatie camcorders wordt steeds meer ontwikkeld voor beide toepassingen. Geen afgeslankt compromis maar echte functionaliteit voor beide toepassingen.

Nog meer K
Dan het aantal K’s (1K is 1.000 MB) bij de beeldresolutie. 2K oftewel Full HD is nog altijd volop aanwezig en er komen voortdurend nieuwe modellen voor uit. En de doorsnee tv-. kanaal- of internet-uitzending biedt ook niet meer resolutie. Toch is 4K inmiddels mainstream aan het worden. De masterfile in de hoogste resolutie met scherpere details, beter kleuren en de mogelijkheid daarvan prima uitsneden en kopieën in lagere resoluties van te maken tikken flink aan. Geschikt voor zowel high-end broadcast en de filmindustrie. Tevens sluiten 4K UHD en Cinema goed aan op de trend om steeds grotere beeldschermen in de homecinema te zetten.
Je ziet echter ook al 6K en 8K opduiken. Vooralsnog bedoeld om masters in de allerhoogste kwaliteit voor supergrootte beeldschermen en cinema. Op de IFA en IBC lieten de 8K flatscreens zich al zien. Het aanbod aan echt 8K beeldmateriaal is echter nog maar summier. Japan wil echter al de Olympische zomer spelen 2020 te Tokio standaard in 8K laten opnemen. Sharp ontwierp daar de 8C-B60 camcorder voor. Panasonic ontwikkelde een 8K ROI (Region of Interest) multi camerasysteem.

Beeldsensoren en -elektronica
Nog geen vijf jaar geleden was een beeldsensor met een diagonaal van ½ inch zo’n beetje de professionele standaard. Anno 2018 is dat toch wel minimaal 1 inch en steeds meer Full Frame (35 mm film). Grotere sensoren bieden grotere en meer pixels. Dat maakt lichtsterker, geeft een hoger oplossend vermogen en maakt met de extra pixels beeldverbetering zoals overscan, extra sampling en scherptecorrectie mogelijk.
Bij de beeldelektronica zetten de fabrikanten zwaar in op een groter dynamisch bereik, supersnelle processing van vele honderdenMegabits per seconde en een minimum aan compressie. Steeds meer camcorders bieden ook live streaming in de hogere resoluties.
Goed nieuws voor amateurs is de dat je momenteel al een topcamcorder tussen de € 4.000.- en € 7.000,- kunt aanschaffen van Sony, Panasonic, Canon of Blackmagic Design.

Voorbewerking in de camera
Postproduction is de jargonnaam voor het achteraf nabewerken van de beeldkwaliteit in de montagestudio. Colour grading, het aanbrengen van een bepaalde sfeeropmaak en kleurstelling (LUTs) maken de videofilm helemaal af. Elk NLE-pakket dat meetelt beschikt hier tegenwoordig over.
Dat kost echter veel tijd en geld. Een stuk sneller en voordeliger is deze nabewerking al direct bij de opname te laten gebeuren. V-logs, gamma instellingen, eenvoudig op te roepen kleurentabellen (LUTs) en voorgeprogrammeerde scenes zijn met een druk op een voorkeuzeknop zo op te roepen. Deze opties zijn inmiddels vrijwel standaard aanwezig in de middenklasse en prosumer-camcorder.

Lekker ‘kwijlen’
Net als bij topcars zoals Ferrari, Mercedes S-Klasse, Porsche, Audio en BMW heb je ook camera’s waar je als kleine gebruiker alleen maar van kan ‘kwijlen’. Wij spraken kort met Ruud Dobber (managing director) op de Vocas-stand. Wat is nu bijvoorbeeld het verschil tussen Arri en RED? Arri volgt de wensen van de vroegere high-end 35- en 16 reclame- en bioscoopfilmers op de voet. Alle vertrouwde opnamefaciliteiten en extreem hoge opnamekwaliteit maar nu in een super solide digitaal jasje. Een goed voorbeeld is de Arri Alexa.
RED is in feite de high-end new kid on the filmblock. Dat zijn de camera’s voor de moderne creatieve scene-filmers, makers van blockbusters, evenementen en kunstzinnige filmuitingen. Dankzij het modulaire ontwerp kan je vrijwel elke optiek, sensor, opslagmedium, viewerscherm en streaming verbindingen realiseren. Zelfs in 6 tot 8K. Bijvoorbeeld het zogenaamde DSMC2 camera brain (boxmodule) met drie sensoropties: MONSTRO 8K VV, HELIUM 8K S35 and GEMINI 5K S35, Voor elke toepassing een specifieke beeldchip.
En vergeet natuurlijk ook de nieuwe Sony Venice topcamcorder niet. Vocas levert voor al deze camera’s ook rigs, bevestigingsplaten, handgrepen en compendiums.

Kunstmatige intelligentie
Artificial intelligence (AI) heeft sinds kort vaste voet in de video- en audiowereld gekregen. Weg is het een beetje lacherig futuristische sausje. AI duikt overal op bij de opname, montage & nabewerking en distributie.
De camcorder die zelf nadenkt over de beste opname-instelling en slechte beelden dumpt. Dat kennen we al van de fuzzy logic (beste inschatting) bij voorgeprogrammeerde scene-instellingen. En je kon clips als ‘bad’ aanmerken. Maar de camera die leert van opgedane ervaringen, de interne processing naar bevinden optimaliseert, met verschillende gezichtshoeken kan opereren en het object geheel zelf slim in focus houdt is inmiddels realiteit.
Bij de montage herkent de NLE-software de bruikbare en bij het scenariopassende scenes, gewenste thema’s en benodigde exportkwaliteit. Het herkennen van gezichten, objecten, woorden en geluidsfragmenten vormt geen enkel punt. De editor geeft aan wat zij/hij wil en de montagesoftware doet de rest bij zowel video als audio. Het is zelfs mogelijk om de content in meerdere seizoen-uitvoeringen (winter, herfst, zomer en lente) en dag of nacht aan te bieden. AI rekent het met de dedicated videokaartprocessor wel door.
Bekende netkanalen analyseren de reacties van de kijkers op hun beeldmateriaal (content) dat kan zelfs per beeldje. Wat vindt de kijker mooi, spannend, prikkelend of enerverend? De gedrags- en expressies registrerende camera’s voeden de AI-software met informatie om producties te masken die echt aanslaan bij het doelpubliek.
De AV-distributie over netwerken en knooppunten komt steeds meer in handen van de AI-matrix en -programmering. Die bepaalt waar, wanneer, in welke vorm en kwaliteit, bij welke zenderopmaak en betaald of gratis het videomateriaal terecht komt. Het aanmaken

van persoonlijke gebruikersprofielen met AI is al lang ingeburgerd.
Inmiddels begeeft AI zich ook al op de terreinen van storytelling en het componeren van muziek.

Ruimtelijk geluid
360 graden en 3D geluidtrend die alweer bijna vijf jaar in opkomst is.Bij 360 graden gaat het om geluid van alle kanten in het platte vlak om ons heen. 3D doet daar nog eens van onderen en boven bij. De kijker/luisteraar raakt ondergedompeld (immersive) in de geluidssensatie zoals bekend van Dolby Atmos in de homecinema.
Relatief nieuw is het live object based sound design. Dat wil zeggen het geluid en de plaatsing daarvan aan de desbetreffende geluidsbron (het object). Daarmee wordt het ook daadwerkelijk horen wat je ziet. Stemmen die ook echt uit de richting van de presentator/acteur komen, realistische diepte bij concert en bandsecties voor instrumenten en vocals, geluidseffecten die de objecten daadwerkelijk volgen en uiteraard de juiste klank echo en volume.
De geluidtechnicus wordt nu een sound designer. Hij of zij maakt een echt 3D geluidsontwerp met mixen (spatial mixen). De software en de soundprocessor zorgen ervoor dat het geluidsontwerp zich automatisch aanpast op het aanwezige luidsprekersysteem. Dus niet meer afhankelijk van een vaste speakeropstelling! Dat maakt 3D spatial sound design en mixing naast de home- en e-cinema ook bereikbaar voor live evenementen en reizende shows. Professioneel kan je terecht bij Astro Spatial Audio, L-Acoustiscs L-ISA, d & b Soundscape en Barco IONOSO.
Echt 3D geluid voor VR-gaming was onder andere te horen bij Sennheiser: dearVR Spatial Connect van Dear Reality uit Düsseldorf. Echt een nieuwe onderdompelen game ervaring.

Cloud based virtual production
Het opnemen en monteren van (live) evenementen, sport- en nieuwsgebeurtenissen op lastige locaties kan heel complex en kostbaar zijn. Een complete crew met reis & verblijfskosten, reportagewagens, satellietverbindingen etc. Om het over gevaren voor de mensen en apparatuur nog maar niet de hebben. M

aar stel nu dat enkele camcorders of PTZ-modellen (zijn op a

fstand bestuurde camera’s) de beelden vastleggen en het opgenomen materiaal vervolgens via draadloze zenders en virtuele switchers in the cloud naar de virtuele studio in gaat. Vrijwel dezelfde virtuele resultaten als bij de oude fysieke opstelling. Kan ook echt live. Een nieuwe trend onder andere met Sony’s Virtual Production Solution. Diverse andere partijen volgen.

Cybercrime
In de AV-wereld is cybercrime een groot aandachtspunt. Er loeren op velen terreinen en manieren in de vorm van hackers en op financieel gewin uit zijnde criminelen. Het stelen van videocontent door piraten en de daarbij betrokken websites speelt al tientallen jaren.
Nieuwere loten aan de digitale misdaadboom bij omroep, tv en streaming internet zijn:
1. Het beïnvloeden van nieuws- en opinie-uitzendingen door minder frisse organisaties en regeringen. Het gaat daarbij zowel om fake news als het bewust veranderen van content. Uitgebreid bekend bij verkiezingen en het manipuleren van de publieke opinie.
2. Het platleggen van computers, Internet en tv-kanalen. Dit in vorm van puur cybervandalisme en chantage (ook ransomware).
3. Het afvangen van betalingen door cliënten aan de provider en/of het rechtstreeks infiltreren van bankrekeningen op hun computers.
De broadcast- en streaming internetindustrie trekt gesteund door de overheid fors van leer tegen deze vormen van digitale criminaliteit. Op de IBC veel aandacht voor cybercrime in diverse forums. Inmiddels is er zelfs software die fake news herkent.

Robotica
De cameraman of -vrouw vervangen door een robot? Je moet er toch niet aan denken! Er zijn echter redenen genoeg om door robots bediende en/of camera’s in te zetten. Voor de hand liggen de voor de mens gevaarlijke opnamesituaties en opstellingen met vele camerakoppen. Maar ook opnamen die een hoge mate van precisie en reactiesnelheid behoeven.
Op de IBC 2018 waren er verschillende vormen van te zien. Robotarmen op rijdende karretjes, robotkoppen voor camera’s en objectieven. De robotic pod is een op afstand bediend productiesysteem met mogelijkheden om snel van groothoek naar tele te zoomen en in hoogte te verstellen. Onder andere te zien bij Panasonic en Nikon. Robotcamerakoppen zijn in staat om extreem snel bewegingen te volgen en roteren.

PTZ
De Pan Tilt en Zoom (PTZ) camerakop is sterk in opkomst. Slechts één operator kan vanaf een paneel een groot aantal camera’s per stuk of simultaan bedienen. Ideaal voor sportwedstrijden, evenementen en ook achtervolgingsscenes (camerastraat). Inmiddels zijn PTZ-systemen al heel betaalbaar en kwalitatief hoogwaardig (2K en 4K) geworden. Een controller voor maximaal 24 camera’s heb je bij de Datavideo RMC-300 al voor rond de € 1.000,-. Een goede PTZ-camera met opstelling & aandrijving start bij € 2.000,-.
Wij zagen op de IBC aardige voorbeelden van deze remote heads van Panasonic, Datavideo en roos (compleet met robotarm). Panasonic voorziet met de AW-UE150 in UHD 50P en HDR.

Infrarood leeft weer op
En is weer een ontluikende belangstelling voor videofilmen in/met IR. In principe heeft elke camcorder een Infrarood-werende filter ingebouwd. Dit om ongewenste beïnvloeding van de kleurweergave te voorkomen. Tegenwoordig kan je dat filter bij een aantal modellen weer uitschakelen. Er zijn twee mogelijkheden:
1. Met een special roodfilter dat wel het IR-kleurenlicht doorlaat voor het objectief in ongewone creatieve kleuren filmen.
2. Met speciale IR-lampen in het pikkedonker kunnen filmen.
Beide toepassingen zijn weer in opkomst.

Opvallende nieuwtjes
Een kleine greep uit de vele interessante nieuwtjes op de IBC:
• De Canon UHF SF705 biedt 4K op 50P, 10 bit 4:2:2, Dual Pixel CMOS AF, 15 maal zoom, HLG en HDR voor rond de € 7.000,-.
• Hasselblad gaat de lucht in met DJI-drones. Het model Mavic 2 heeft een tweemaal optische F2.8 – F11 zoom en een prima gimbal aan boord. De 20 Mps beeldsensorschiet van de Hasselblad L1S-20C camera maakt uitstekende beelden bij weinig licht.
• Bij geluid komt de Next Audio Generation (NGA)-standaard op.
• Dat de fabrikanten van smartphones relatief goede video in hun apparaten inbouwen is al heel normaal. Omgekeerd, dat camcorderbouwer smartphones gaan maken, echter niet. Red gaat de Hydrogen One uitbrengen. Een topsmartphone met 16:9 resolutie 2560 x 1440 op een 5.7 inch display voorzien van Diffractive Lightfield Backlighting (DLB), .h4 (holografisch 4 view) beelden geschoten met 4 camera’s, 4 sensoren voor twee dual-camera-setups, modulaire bpow met pogo-pin-connector, 5.1 twinspeakers en een alumium-titanium body. Het OS is Android 8.1 Oreo. Prijs circa € 1.200,-.
• Voor de liefhebber van opnamen bij weinig licht zagen wij nog de Datavideo Nighthawk. Geschikt voor MFT-objectieven en modulair uitbreidbaar. Op dezelfde stand met de KMU-100 het 4K beeld splitsen in vierafzonderlijke vensters. Heel geschikt om details er uit te lichten en sportuitslagen bij te houden.
• Tot slot een nieuw merk cinelenzen. Spirit Lab gooit bijzonder hoge ogen op het gebied van optische en mechanische kwaliteit.

Ulco Schuurmans

IBC, www.ibc.org

 

Check Also
Sony SRS-XB01: in zeer opvallende kleuren
De SRS-XB01 is de ideale oplossing om altijd en overal muziek op zak te hebben. ...